Kutadgu Bilig’de Adalet

Adalet, Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınıp 1070 yılında Karahanlı hükümdarına sunulan Kutadgu Bilig’de de gerek devlet idaresi gerekse toplumsal düzen açısından olmazsa olmaz bir değer olarak öne çıkarılmış; neredeyse eserin her bölümüne könilik (adalet, doğruluk) damga vurmuştur.

Kutadgu Bilig’de adalete vurgu yapan kısımlardan oluşan aşağıdaki seçki, idareciler kadar yargı mensuplarına da ışık tutacak mahiyettedir:

Gerek oğlum, yakınım veya hısımım olsun,

Gerek yolcu, geçici veya konuk olsun.

Kanun karşısında benim için hepsi birdir,

Hüküm verirken hiçbiri beni farklı bulmaz.

Bu beyliğin temeli doğruluktur

Beyler doğru olursa dünya huzura kavuşur.

***

Bu dünya ve devlet seni aldatmasın,

Bütün işlerde adaleti göz önünde bulundur.

Kanunu halka doğru ve dürüst uygula ki,

Kıyamet gününde bahtiyar olasın.

***

Adalete dayanan kanun bu göğün direğidir,

Kanun bozulursa gök yerinde duramaz.

***

Sen her vakit adaletle hüküm ver,

Beylik kanunla ayakta durur.

KAYNAKÇA

AYDIN, M. Akif. Türk Hukuk Tarihi. 5. Basım. İstanbul: Hars Yayıncılık, 2005.

EKİNCİ, Ekrem Buğra. Osmanlı Hukuku. 3. Basım. İstanbul: Arı Sanat Yayınevi, 2014.

İNALCIK, Halil, Bülent Arı ve Selim Aslantaş (ed.). Adalet Kitabı. 1. Basım. Ankara: Kadim Yayınları, 2012.

KÖSEOĞLU, Nevzat. Hukuka Bağlılık Açısından Eski Türklerde, İslam’da ve Osmanlı’da Devlet. 3. Basım. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2013.

NİZAMÜ’L-Mülk. Siyasetname. Mehmet Taha Ayar (çev.). 7. Basım. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2014.

PALA, İskender. Kadılar Kitabı. 2. Basım. İstanbul: Kapı Yayınları, 2006.

TERZİ, Mehmet Akif. Türk Devlet Geleneğinde Bürokrasi. 1. Basım. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları, 2015.

YUSUF Has Hacib. Kutadgu Bilig. Reşid Rahmeti Arat (çev.). 2. Basım. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2008.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.